Sarı Nokta Hastalığı (Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu)

Retinanın (ışığa duyarlı ağ tabaka) merkezindeki bölgeye makula denir. Sarı nokta ya da Latince ismi ile fovea makülanın tam ortasında yer alır. Sarı nokta renkli ve keskin görmemizi sağlar.

Sarı Nokta Hastalığı (Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu), Retina, Doç. Dr. Ateş Yanyalı
Şematik olarak maküla ve fovea

Sarı Nokta Hastalığı Nedir?

Görme merkezini yani makulayı tutan bir hastalıktır.

Retina ve retina altındaki tabakalarda tahribat yaparak merkezi görmenin azalmasına yol açar.

50 yaş üzerindeki kişilerde ciddi görme kaybına en sık yol açan hastalıktır.

Hastalığın Belirtileri Nelerdir?

Görmede Azalma Yada Bulanık Görme

Sarı Nokta Hastalığı (Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu), Retina, Doç. Dr. Ateş Yanyalı

Görme Alanının Ortasında Siyah Noktalar

Sarı Nokta Hastalığı (Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu), Retina, Doç. Dr. Ateş Yanyalı

Renklerin Soluk ve Donuk Görünmesi

Sarı Nokta Hastalığı (Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu), Retina, Doç. Dr. Ateş Yanyalı

Çizgilerin Eğik, Dalgalı Yada Silik Görünmesi

Sarı Nokta Hastalığı (Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu), Retina, Doç. Dr. Ateş Yanyalı

Sarı Nokta Hastalığı (Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu), Retina, Doç. Dr. Ateş Yanyalı
Normal gözde maküla

Kimler Sarı Nokta Hastalığı Açısından Daha Fazla Risk Altındadır?

Yaş arttıkça risk artar; 65 yaşın üzerindeki kişilerin yaklaşık %25’inde sarı nokta hastalığı bulunur.

Sigara içme hastalığa yakalanma riskini 3 kez artırır. Sigara içilen ortamda bulunmak riski 2 kez artırır.

Sigarayı bırakmak riski azaltır ve 20 yıl sonra sigara hiç içmemişlerle risk aynıdır.

Güneş ışığına aşırı maruz kalma, özellikle mavi ve ultraviyole dalga boyları, hastalık riskini artırmaktadır. Bu dalga boylarını filtre eden güneş gözlükleri ve ayrıca şapka ya da kep takılması faydalıdır.

Ayrıca, ailede sarı nokta hastalığı bulunması, yüksek kan basıncı, kan yağlarının yüksek olması, kalp ve damar hastalığının olması, yüksek vücut kitle indeksi ve belirli vitaminlerin ve minerallerin yediklerimizle az alınması sarı nokta hastalığı için risk faktörleridir.

Beslenmemizle Sarı Nokta Hastalığı Arasında Nasıl Bir İlişki Vardır?

Sarı Nokta Hastalığı (Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu), Retina, Doç. Dr. Ateş Yanyalı
Luteinin bol miktarda bulunduğu besinler

Ispanak, karalahana ve brokoliden bol bir diyetle beslenen kişilerde sarı nokta hastalığı daha az görülmektedir. Bu besinler bol miktarda lutein ve zeaxanthin denilen makülayı koruyucu iki önemli pigment içerirler. Koyu yeşil yapraklı sebzeler dışında sarı biber, mısır, avokado, şeftali, portakal, hurma ve yumurta sarısında da bol miktarda lutein ve zeaxanthin vardır.

Çinkodan zayıf bir diyetle beslenen kişilerde sarı nokta hastalığı daha sık görülmektedir. Et, balık, kabuklu deniz ürünleri, fasulye, nohut ve yulaf gibi besinlerde çinko bulunmaktadır.

Omega-3 yağ asitlerinden zengin bir diyetle beslenen kişilerde hem hastalık daha az oluşmakta hem de hastalığın ilerlemesi yavaşlamaktadır. Balık (somon, ton ve sardalye), balık yağı, ceviz ve bitki yağlarında (kanola, keten tohumu) bol miktarda Omega-3 yağ asitleri bulunmaktadır.

Sarı Nokta Hastalığı (Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu), Retina, Doç. Dr. Ateş Yanyalı
Omega-3 yağ asitlerinden zengin besinler

Göz sağlığınız açısından bol meyve içeren dengeli bir diyet önemlidir. Doymuş yağ asitlerinden ve kolesterolden zengin bir diyetten uzak durmak gerekmektedir.

Hastalık Nasıl Başlar?

Sarı Nokta Hastalığı (Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu), Retina, Doç. Dr. Ateş Yanyalı
Druzenler

Erken dönemde hastaların makulalarında druzen denilen oluşumlar gözlenir. Bu evrede hastaların görmeleri tamdır ya da hafif azalabilir.

Bunları ancak detaylı bir retina muayenesi sırasında göz doktoru saptayabilir ve ilerlemesini engellemek için size gerekli vitaminleri verir ve önerilerde bulunur. Bu da göz doktoruna yapılacak periyodik muayenenin önemini göstermektedir.

Bu erken evre sarı nokta hastalığı çoğu zaman ciddi görme kayıplarıyla olan ileri evre sarı nokta hastalığına ilerlemez.

Sarı Nokta Hastalığının Tipleri Var Mıdır?

Bazen druzen dediğimiz erken evre sarı nokta hastalığı ilerlemeye devam eder ve 2 tip sarı nokta hastalığı oluşabilir.

Sarı Nokta Hastalığı (Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu), Retina, Doç. Dr. Ateş Yanyalı
Kuru (Atrofik) Tip
Sarı Nokta Hastalığı (Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu), Retina, Doç. Dr. Ateş Yanyalı
Yaş (Eksudatif) Tip

Kuru tip sarı nokta hastalığı daha sık görülür, daha yavaş ilerlediğinden görme kaybı daha azdır ve uzun sürede ortaya çıkar. Druzenlerin sayısı ve büyüklükleri artar. Retina pigment epiteli ve fotoreseptör hücrelerde tahribat (atrofi) meydana geldiğinden görme azalır. Kuru tip bazen yaş tipe dönebilir. Amsler kareli kağıt testi ile kendi kendimizi kontrol edebiliriz. Bu testte düz çizgilerin eğri görülmesi, bazı karelerin görülmemesi ya da koyu görülmesi sarı nokta hastalığının belirtisidir. Bu gibi durumlarda, en kısa zamanda retinanızın detaylı muayenesinin yapılması gerekmektedir.

Sarı Nokta Hastalığı (Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu), Retina, Doç. Dr. Ateş Yanyalı
Amsler kareli kağıt testinde sarı nokta
hastalığının görünüşü

Yaş tip sarı nokta hastalığında retina altında yeni damarlar oluşur. Bu yeni damarlardan sıvı kaçağı ve kanama olur. Sıvı toplanırsa düz çizgiler eğri görülür; kanama olursa ciddi görme kayıpları oluşur. En son evrede skar dokusu halini alır. Ciddi merkezi görme kayıpları meydana gelir ama kenardan görme ve merkezin etrafını görme korunur. Çok nadiren tam körlük yapar.

Hangi Tetkikleri Yaparız?

Retina anjiografisi ve OCT’yi (Optik Koherenz Tomografi) her hastaya standart uygularız. Bazen indosiyanin yeşil anjiografisini uygulamak gerekebilir.

Sarı Nokta Hastalığının Tedavisi Nedir?

Sarı Nokta Hastalığı (Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu), Retina, Doç. Dr. Ateş Yanyalı
C Vitamini 500 mg,
E Vitamini 400 IU,
Beta Karoten 15 mg,
Çinko Oksit 80 mg,
Kuprik Oksit 2 mg

Eğer kuru tip sarı nokta hastasıysanız, düzenli aralıklarla doktora gitmeniz ve çeşitli vitamin ve mineral takviyeleri ile lutein gibi antioksidan özelliği sahip ilaçlar kullanmanız önerilmektedir. Yaşa Bağlı Göz Hastalığı Çalışma Grubunun sarı nokta hastalığının ilerlemesini yavaşlattığı için önerdiği formülasyon;

  • C Vitamini 500 mg
  • E Vitamini 400 IU
  • Lutein 10 mg
  • Zeaxantin 2 mg
  • Çinko 80 mg
  • Bakır 2 mg

Yaş tip sarı nokta hastalığında son yıllarda en çok uygulanan tedavi göz içine anti-VEGF (Vascular Endotelyal Growth Factor) ilaç enjeksiyonlarıdır. Bu ilaçlar, kanamalara ve sıvı birikimlerine yol açarak görmeyi azaltan yeni anormal damar oluşumlarına engel olurlar. Böylece hastalığın ilerlemesine engel olurlar. En çok göz içine uygulanan anti-VEGF’ler Bevacizumab, Ranibizumab ve Aflibercept 'tir. Her üçü de dünyada yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu ilaçlarla çoğu hastamızda görmenin daha kötüye gitmesine engel olabiliyoruz ve bir kısım hastada da görmeyi artırabiliyoruz. Tedaviden iyi sonuç alabilmemiz için hastaların düzenli kontrole gelmesi çok önemlidir.

Sarı Nokta Hastalığı (Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu), Retina, Doç. Dr. Ateş Yanyalı
Göz içi anti-VEGF enjeksiyonu

Anti-VEGF ilaçların en büyük dezavantajı, göz içine birçok kez enjeksiyon yapılması gereksinimidir.

Göz içine olmasına rağmen ağrısızdır ve zor olmayan bir işlemdir. Yan etkileri çok azdır. Göz enfeksiyonu, retina dekolmanı ve katarakt oluşumu çok nadirdir. Ayrıca göz dışı yan etki olarak, nadiren arteryel tromboembolik tıkanmalar, burun-boğaz enfeksiyonu, baş ağrısı, solunum ve idrar yolu enfeksiyonları gelişebilir.

Fotodinamik (soğuk lazer) tedavi anti-VEGF ilaçlar yokken, sarı nokta hastalığının tedavisinde en sık kullanılan bir yöntemdi. Günümüzde ise, yaş sarı nokta hastalığının bazı tiplerinde anti-VEGF tedaviyle beraber kullanılabilen bir yöntemdir.

Hasta Bilgilendirme
Anlaşmalı Kurumlar
Etiket Bulutu
Yorumlar
Bu yazı hakkında 7 yorum bulunmaktadır.
  • DOÇ. DR. ATEŞ YANYALI
    08.11.16 12:43 am
    YORUMLARINIZA CEVAP YAZABİLMEM İÇİN E-MAİL ADRESİNİZİN DOĞRU YAZILMASI GEREKMEKTEDİR.
  • FERİDUN GÜNDOĞDU
    03.01.17 4:49 pm
    ÇOK GÜZEL BİR AÇIKLAMA. TEŞEKKÜR EDERİZ. PAYLAŞTIM.
  • funda
    31.01.17 4:24 pm
    Merhaba.nisanlimin makula rahatsizligi var.sol goz %20 sag goz%70 goruyor.sol gozde astigmatta var.ilac tedavisiyle odemler onlendi bu iyi bi asamaymis tedaviye devam edilmesi halinde gorme kayiplarinin kesin onlenmesi ve yeniden kazanilmasi mumkunmu
  • İlter zorlu
    25.02.17 3:59 pm
    Sarı nokta hastalığı yaş tipi tedavisi için iğne tedavi ile yapılır bunun bir seferdeki iğne tedavisi ne kadar olabilir acaba bilgilendirme yaparsanız sevinirim. Teşekkürler
  • Zeycan Öztürk
    03.03.17 7:04 am
    Merhaba, babam 60 yasında ve Gözde 2 noktada sari nokta görünüyor. yaş tipi için bir yıldır anti-VEGF iğne tedavisi görüyor.iğne tedavisi sureci durduramıyor görme kaybı artış gösteriyor. Bu süreçte lazer tedavisini düşünmeye başladık ne onerirsiniz
  • mustafa
    04.03.17 12:41 am
    benim yaş tip sarı nokta rahatsızlığım var sağ gözümde tam merkezde görme kaybım var bununla ilgili göz içine ilaç enjekte yapıldı iğne yöntemiyle fakat bi sonuç alamadım
  • Nurhan
    23.08.17 2:52 am
    Merhabalar Annem sağ gözünden kornea nakli oldu ve görme alanı büyümeyince sarı nokta kuru tip hastalığı olduğunu söylediler her iki gözdede bu durum var .Annem şu anda %10 görüyor ..Yapılacak bişey yok galiba yada varsa siz söyleyin .
Yazıya Yorum Ekleyin
İsminiz
(Takma ad kullanabilirsiniz)
E-Posta Adresiniz
(Yorumunuzda görülmeyecektir)
Yorumunuz
Size Nasıl Yardımcı Olabiliriz?